Często pojawiającymi się błędami na etapie wyboru najkorzystniejszej oferty jest niewykluczenie z postępowania wykonawców nie spełniających warunków udziału w postępowaniu. Szczególnie częstymi uchybieniami jest dopuszczenie do etapu oceny ofert wykonawców, którzy nie udokumentowali swojej zdolności finansowej do wykonania zamówienia. Innymi wadami ofert jest podpisanie oferty przez osoby nieuprawnione do reprezentowania wykonawcy bez jednoczesnego przedstawienia stosownych pełnomocnictw, nie potwierdzenie w ofercie posiadania ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej, niewykazanie się wykonaniem zamówień potwierdzających posiadanie odpowiedniego doświadczenia przez wykonawcę i nieprzedłożenie dokumentów potwierdzających, że dostawy, usługi lub roboty budowlane zostały wykonane należycie. Zdarzało się więc niejednokrotnie, że wybrany zostawał wykonawca, który powinien być wykluczony z postępowania, a przetarg powinien zostać unieważniony.
Nieprawidłowościami mającymi związek z podpisaniem umowy i realizacją zamówienia były np.: nieprzekazanie do publikacji ogłoszenia o udzieleniu zamówienia, zawarcie umowy przed wniesieniem przez wykonawcę zabezpieczenia należytego wykonania umowy oraz przed upływem siedmiu dni od wyboru najkorzystniejszej oferty, nieterminowy zwrot wadium po zawarciu umowy i zabezpieczenia należytego wykonania umowy po zakończeniu kontraktu, niewyegzekwowanie kar umownych w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania umowy przez wykonawcę.
Jak widać z powyższego wyliczenia wiele z zarzucanych błędów miało wpływ na wynik postępowania i powinno zostać unieważnione ze względu na to, że obarczone było wadą uniemożliwiającą zawarcie ważnej umowy w sprawie zamówienia publicznego. Skoro zaś umowa została już zawarta to zgodnie z art. 146 Pzp jest ona nieważna. Zamawiający takim postępowaniem narazili swoje jednostki na niezgodne z prawem wydatkowanie środków publicznych na rzecz wykonawców, którym nie powinno się udzielić zamówienia. Oprócz tego za podobne czyny grozi odpowiedzialność z tytułu naruszenia dyscypliny finansów publicznych. Art. 17 ust 1 ustawy dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych precyzuje, że naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest udzielenie zamówienia publicznego wykonawcy, który nie został wybrany w trybie określonym w przepisach o zamówieniach publicznych, został wybrany z naruszeniem przepisów o zamówieniach publicznych dotyczących: przesłanek stosowania poszczególnych trybów udzielenia zamówienia publicznego, obowiązku przekazania lub zamieszczenia ogłoszenia w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, jak również obowiązku zawiadomienia Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych. Naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest też udzielenie zamówienia publicznego którego przedmiot lub warunki zostały określone w sposób naruszający zasady uczciwej konkurencji, a także każde inne naruszenie jeżeli miało ono wpływ na wynik postępowania o udzielenie zamówienia publicznego.
Piotr Wiśniewski
