W Monitorze Zamówień Publicznych z grudnia 2007 roku ukazał się mój artykuł dotyczący ofert częściowych. Poniżej prezentuję fragment tego artykułu:
Ustawa Prawo zamówień publicznych (tekst jednolity Dz.U. z 2006 r., Nr. 164, poz. 1163 z zm.) zwana dalej uPzp, przewiduje możliwość składania ofert częściowych. Nieliczne przepisy uPzp dotyczące ofert częściowych są rozrzucone w różnych rozdziałach i nie regulują wszystkich aspektów pojawiających się w postępowaniu dopuszczającym składanie ofert częściowych.„Przez ofertę częściową należy rozumieć ofertę przewidującą, zgodnie z treścią specyfikacji istotnych warunków zamówienia, wykonanie części zamówienia publicznego.”
Należy pamiętać, że czym innym jest zamówienie udzielane w częściach (podzielone na części), a czym innym zamówienie z dopuszczeniem ofert częściowych z art. 2 pkt 6) uPzp. W pierwszym przypadku mamy do czynienia z podziałem zamówienia i udzieleniem go w kilku postępowaniach.
Jeśli na przykład zamawiający planuje kupić 20 komputerów, może uczynić to nie w jednym postępowaniu, ale w czterech przetargach organizowanych w odstępie kilku miesięcy, w każdym zamawiając 5 komputerów. Jak mówi jednak art. 33 ust 2 uPzp, zamawiający nie może podzielić zamówienia w celu obejścia przepisów ustawy. Miałoby to miejsce w sytuacji gdyby zamawiający oszacował wartość poszczególnych części zamówienia z osobna i na skutek tego nie zastosował przepisów uPzp lub zastosował przepisy uPzp dotyczące progu zastosowania ustawy właściwego dla łagodniejszej procedury. Jeżeli więc wartość całego zamówienia na dostawę komputerów wynosi 80 tysięcy złotych, stanowi to równowartość 18235,70 euro po przeliczeniu według kursu 4,3870 określonego w Rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów w sprawie średniego kursu złotego w stosunku do euro stanowiącego podstawę przeliczania wartości zamówień publicznych (Dz.U. z 2006 r., Nr 87, poz. 610). Jako, że wartość przekracza 14 tysięcy euro, należy zastosować przepisy uPzp. Jeżeli więc zamawiający zastosuje przetarg nieograniczony musi zamieścić ogłoszenie w Biuletynie Zamówień Publicznych. Zamawiający złamie prawo jeśli podzieli zamówienie w tym przypadku na cztery równe części i stwierdzi, że wartość każdej z nich wynosi 20 tysięcy złotych tj. 4558,92 euro i nie zastosuje przepisów ustawy udzielając zamówienia wybranemu arbitralnie wykonawcy.
W przeciwieństwie do zamówienia udzielanego w częściach w kilku odrębnych postępowaniach, oferty częściowe są składane przez wykonawców w ramach jednego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Głównym celem takiego podziału jest dopuszczenie do wykonania części zamówienia przez wykonawców z mniejszym potencjałem technicznym i finansowym, którzy mogliby nie udźwignąć wykonania całego zamówienia. Dzięki dopuszczeniu składania ofert częściowych zamawiający poszerza krąg wykonawców zdolnych wykonać zamówienie i może uzyskać niższe ceny. Jednocześnie zamiarem zamawiającego jest sprawne i szybkie przeprowadzenie postępowania i udzielenie zamówień częściowych, dlatego łączy te zamówienia w jednym postępowaniu i w efekcie tego zamieszcza w Biuletynie Zamówień Publicznych lub przekazuje do publikacji w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej jedno ogłoszenie o zamówieniu, przygotowuje jedną specyfikację istotnych warunków zamówienia, ustala jeden termin składania ofert.
Składanie ofert częściowych można przewidzieć w ogłoszeniu o zamówieniu w trybach przetargu nieograniczonego, przetargu ograniczonego i negocjacji z ogłoszeniem oraz w zaproszeniu do składania ofert w negocjacjach bez ogłoszenia.
Aby prawidłowo przeprowadzić takie postępowanie zamawiający musi spełnić szereg warunków i dochować jeszcze większej staranności niż przy „zwykłym” postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego. Przede wszystkim zamawiający może dopuścić możliwość złożenia oferty częściowej, jeżeli przedmiot zamówienia jest podzielny (art. 83 ust 2 uPzp). Definicję świadczenia podzielnego reguluje art. 379 ust 2 ustawy Kodeks cywilny (Dz.U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ze zm.): „Świadczenie jest podzielne, jeżeli może być spełnione częściowo bez istotnej zmiany przedmiotu lub wartości”. Jak czytamy w wyroku Sądu Najwyższego z 14 marca 2002 r. (IV CKN 821/00, LEX nr 54375): „Z definicji tej wynika, że podzielność świadczenia zachodzi wówczas, gdy przy jego spełnianiu częściami, występują kumulatywnie dwie przesłanki. Po pierwsze, zachowany musi być bez istotnej zmiany przedmiot świadczenia, co oznacza, że poszczególne części muszą mieć wszystkie istotne właściwości całego świadczenia. Po drugie, wartość świadczenia nie może ulec istotnej zmianie. Charakter podzielny ma z istoty swojej świadczenie pieniężne oraz z reguły świadczenie rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku. Świadczenie rzeczy oznaczonej co do tożsamości jest zawsze niepodzielne.” Jak widać zamawiający mający zamiar dopuścić składanie ofert częściowych musi zadecydować czy świadczenie jest podzielne czy nie, biorąc pod uwagę ustawowe przesłanki. Należy podkreślić, że dopuszczenie składania ofert częściowych jest wyłącznie prawem zamawiającego. Nawet jeśli przedmiot zamówienia jest podzielny, nie ma on obowiązku dzielić zamówienia i nie może w związku z tym spotkać się z zarzutem, że ogranicza uczciwą konkurencję.
